Këshilla për përballimin e situatës së izolimit në shtëpi

Nga Anxhela Ibrahimllari – Psikologe

Efektet e pandemisë të COVID-19, duke përfshirë distancimin social ndikojnë në jetët tona të përditshme. Rutina e përditshme ka ndryshuar për secalin prej nesh tashmë. Dhe ky është një faktor tjetër stresues. Si rezultat i Covid 19 shumë frikëra dhe pasiguria dalin në pah.

Ndër to përfshihen frika e prekjes nga virusi, frika e prekjes të personave të afërm dhe të dashur, frika që ata do të sëmuren, frika e humbjes, izolimi fizik, moskontakti i përditshëm me personat e afërm apo me rrethin mbështetës, pasiguria për vendin e punës, humbja e stabilitetit ekonomik. Si pasojë e të gjitha këtyre frikërave, personat mund të përjetojnë ndjesi diskomforti, presioni, ankthi, humbjen e motivimit, ndjesinë e të qënit i/e pafuqishëm/me, ndjesia që nuk kanë më kontroll mbi një situatë të tillë, konflikte, zemërim, frustrim etj.

Ajo që duhet të kuptojmë është që, PO jemi në një situatë pandemie, kur nga COVID-19 rrezikohet shëndeti ynë fizik dhe shëndetii personave të afërm dhe që ne duam. Në një situatë të tillë globale, për ne si individ është e vështirë që ta zgjidhim apo ta kemi nën kontroll.

Ajo që duhet të pranojmë është që ne NUK kemi kontroll mbi këtë situatë. Duhet të kuptojmë gjithashtu se është është plotësisht normale dhe njerëzore që ne të perjetojmë stress dhe ndjesitë e ankthit dhe të frikës. COVID-19 rrezikon sigurinë tonë fizike dhe ekzistencën tonë, prandaj reagimet tona të shumëllojshme janë më se normale.

Si mund të ndihmojmë ne?

Ne si individë kemi në dorë që të respektojmë rregullat e higjenës dhe masat e marra nga autoritetet, duke përfshirë përdorimin e masave mbrojtëse nëse jemi në kontakt me njerëz të tjerë, respektimin e distancimit publik dhe qëndrimin në shtëpi për të reduktuar përhapjen e virusit.

Çfarë mund të bëjmë ne për të minimizuar frikërat dhe stresin që përjetojmë?

Pranimi. Covid 19 ekziston, por unë/ti/ne mund të mbrojmë veten dhe tjetrin përmes masave mbrojtëse, higjenës personale dhe zbatimit të rregullave.
Unë nuk e kam nën kontroll situatën, por unë kam nën kontroll që të ruaj shëndetin tim fizik dhe emocional
Ti japesh kuptim. Ti japësh kuptim kohës përgjatë këtij izolimi fizik, duke u fokusuar tek vetja, apo tek marrdhëniet e rëndësishme pranë vetes.
Sfido mendimet negative. Shumë frikëra lidhur me COVID 19 janë të bazuara ne realitet, me perhapjen ekesaj pandemie dhe me numrin e personave te infektuar. Por sa ekziston realisht mundesia që të infektohesh ne rast se perdor masa mbrojtëse dhe zbaton rregullat e distancimit publik? Sa ekziston mundesia te infektohesh nese qëndron në shtëpi? Sfido mendimet negative, apo të imagjinuarit e situatës më të keqe të mundshme. Përpiqu të jesh realist por edhe te kesh këndvështrim më pozitiv.
Mendo pozitivisht. Po si? Do të thotë ta shikosh situatën nga një këndvështrim tjetër. Ta mendosh që situata nuk do të jetë e përhershme. Karantinimi, izolimi fizik është i përkohshëm dhe është i ndryshueshëm, Nëse ti merr masat e duhura mbrojtëse, ti mbron veten tënde, dhe kështu ul probabilitetin për tu infektuar nga virusi.
Të reduktosh simptomat fizike të ankthit. Ankthi shpeshherë manifestohet përmes rrahjeve të shpeshta të zemrës, djersitje, dhimbje koke, vështirësi në frymëmarrje etj. Për të reduktuar këto simptoma mund të përdorësh teknika të frymëmarrjes dhe teknika të relaksimit apo meditimit.
Njih emocionet e tua. Të qënit njërëzor do të thotë të përjetosh emocione si: gëzimi, frika, trishtimi, zemërimi. Emocionet nuk jane negative apo positive, te drejta apo te gabuara. Emocionet jane reagime, jane ndjenja dhe si te tilla ne mundemi ti lejojme qe te vijne tek ne, ti njohim cfare emocionesh janë dhe ti lejojmë ti përjetojmë ato.
Teknika të frymëmarrjes. Vështirësia në frymëmarrje është një ndër simptomat e ankthit. Përmes teknikave të frymëmarrjes mund të provohet të merret frymë thellë dhe të nxirret fryma ngadalë. Mund të vendosësh duart në stomak dhe të ndjesh ajrin që futet dhe del jashtë.
Përgatitja e një program ditor. Ndryshimi i rutinës së përditshme e përforcon akoma më shumë stresin që përjetojmë. Bërja e një program ditor ndihmon në këtë pjesë, që do të thotë: nëse më parë rutina ishte zgjimi, ngrënia e mëngjesit, të shkuarit në punë, dalje me miqtë, tashmë këto janë gjëra të cilat nuk mund ti bëjmë dot. Por ka shumë gjëra që ne mund të bëjmë përsëri brënda shtëpisë: higjena dhe rregulli në shtëpi, gatimi dhe ngrënia e vakteve të shëndetshme, puna në shtëpi (për ata që e kanë transferuar punën në shtëpi), leximi i një libri, prania dhe komunikimi me pjestarë të familjes, diskutime, lojra, kontakti me rrethin shoqëror përmes rrjeteve sociale, dëgjimi i muzikës, kërcimi, ushtrime fizike, meditim.

Pse është kaq e rëndësishme të bërit e aktiviteteve:

-Ndihmon që të jemi më pozitivë

-Krijon mendime pozitive, kujtime që të shoqërojnë edhe pasi aktiviteti ka përfunduar

-Të largon nga shqetësimet

-Të ndihmon të jesh më i shëndetshëm fizikisht

1. Aktivitete per kujdesin ndaj vetes janë gjëra që ti bën për tu kujdesur për veten tënde dhe jetën tënde. Psh:

-Të bësh dush

-Të flesh në kohë

-Të pastrosh shtëpine

2.Aktivitete argëtuese janë gjëra të thjeshta, të shëndetshme që të sjellin kënaqësi. Psh:

-Të shikosh një film

-Të kërcesh

-të dëgjosh muzikë

3.Aktivitetet që të mësosh gjëra të reja të japin sensin e arritjes, që kë mësuar diçka ta bësh shumë mirë. Psh:

-Të mësosh si të përdorësh një program të ri

-Të mësosh joga

Të lexosh një libër

4.Aktivitete që lidhen me vlerat e tua, rrisin vetëvlerësimin dhe i japin kuptim jetës tënde. Psh:

-Të ndihmosh më të moshuarit për të bërë pazarin

-të shpenzosh kohë me familjen/fëmijët, partnerin

-të mbështesësh miqtë dhe personat e afërt përmes komunikimit online

Për të gjithë ju që keni nevojë për asistencë psikologjike, përmes linjës së këshillimit online SOS-LGBT (www.soslgbt.al) ju mund të ndiqni seancë online këshillimi psikologjik. Gjithashtu Aleanca LGBT dhe Streha ofrojnë ndihmë për të gjithë rastet e dhunës, diskriminimit, pamundësisë ekonomike të individëve LGBTI për përballimin e situatës, strehim dhe ndjekje të rasteve.

Për të kontaktuar me Streha, mund të telefononi në nr. +355 69 983 9189 ose dhe të kontaktoni punonjësit e Strehës përmes rrjeteve sociale, Viber dhe Whatsapp.