Ndryshimi i skemave të terapisë, rrezik për të prekurit me HIV në Shqipëri

Edhe pse konsiderohemi një vend me prevalencë të vogël të virusit HIV, sërish që prej vitit 1993, kur edhe u diagnostikua rasti i parë i prekur me HIV në Shqipëri, janë regjistruar 1195 persona të infektuar.

Bazuar në të dhënat e Institutit të Shëndetit Publik, vetëm gjatë vitit 2018 janë diagnostikuar 92 raste të reja, ndërmjet të cilëve dy fëmijë nën moshën 15 vjeç.

Shqetësuese në vendin tonë është përpos stigmës dhe mungesa e informacionit apo diskriminimi, të cilët ndikojnë në diagnostikimin e vonshëm të personave të prekur me HIV.

Në vendet e zhvilluara perëndimore, terapitë parandaluese PREP po subvencionohen prej vitesh nga shteti për individët me ekspozim më të madh ndaj virusit. Njëkohësisht i rëndësishëm mbetet dhe trajtimi me medikamente pas ekspozimit, i cili nëse ndiqet rregullisht mund të sjellë një rritje të jetëgjatësisë në nivele të barabarta me personat e paprekur dhe ulje të shkallës së infektimit.

Në Shqipëri, trajtimi me medikamente ofrohet nga strukturat e Ministrisë së Shëndetësisë për të prekurit me HIV, por për shkak të skemave të shpërndarjes dhe procedurave administrative që ndjekin mbarëvajtjen e këtyre skemave, personat e prekur e që trajtohen me medikamente detyrihen të ndryshojnë kurën dhe marrjen e saj.

Ndërrimi i medikamenteve, procedurat e gjata për marrjen e tyre dhe ndryshimi i shpeshtë i tyre, cilësia e medikamenteve dhe rradhët e gjata të pritjes për kryerjen e analjzave rutinë, vendosin në rrezik jetën e qindra të prekurve me HIV, të cilët ende vërejnë mungesën e sensibilizimit të shoqërisë mbi virusin e në disa raste ndihen të stigmatizuar dhe nga vetë punonjësit e sistemit shëndetësor.

Në faqen HIV AIDS Albania në Facebook, një qytetar i prekur me HIV, denoncon pikërisht ndryshimin e shpeshtë të skemave të terapisë dhe pasojat që të tilla veprime mund të kenë për individët e prekur.

Në vijim postimi i plotë:

“Ne tre vite terapi ndaj HIV, ende nuk kam kuptuar perse cdo vere ka mungese terapie per kete pathologji.

Heren e e pare qe jam perballur me mungesen e terapise, ka qene gati 6-7 muajsh pasi kisha rezultuar pozitiv dhe kisha nisur terapine. Asokohe, per mbi nje muaj nisa nje terapi te “re” e cila konsistonte ne marrjen e nje formule dhe skeme tjeter medicinale.
Nga regjimi mono-pilule (Atripla) qe e merrja nje here ne dite, ne mbremje perpara gjumit, kalova ne nje skeme me tre pilula te cilat i kisha te ndara ne mengjes dhe darke.

Perpos ndryshimit te terapise, ajo cka me la asokohe nje ndjesi pasigurie dhe njeherazi realizova se sa pas ishim me mjekimin, ishte fakti se nje nga perberesit ishte Azidothymidine shkurt AZT.
E njohur ndryshe si Zidovudine (ZDV), pershkruar per here te pare ne 1964-en dhe autorizuar si mjekimi antiretroviral i pare per HIV-in ne 1987-en nga Administrata Amerikane per Ushqimin dhe Barnat.

Sot AZT eshte nje mjekim obsolet, i braktisur nga protokollet per trajtimin e HIV padi konsiderohet si nje nga mjekimet me toksike, efektet pozitive e te ciles jane shume here me ulta se ato negative.

Ne po te njehtin vit, diku nga fundi i 2016 fillim 2017, gjemdja ishte e njejte, mungese terapish, por kesaj radhe pata fatin e mire te mos nderroj terapi, por me nje rracionalizim te saj.
Praktikish, terapine duhet ta merrnim cdo 10-20 dite deri sa medikamenti im Atripla te rifutej (pasi ministria dhe entet qe monitorojne ardhjen e shperndarjen e terapise ishin ne proces tenderimi).

E njejta situate veren e dimrin e vitit pasardhes.

Tani: 2019 sapo celi mungesen e terapise , (atripla).
Kesaj radhe kemi te bejme serisht me nje racionalizim te medikamentit dhe nderrim te skemes.
Kete vit, konsideroj veten me fat pasi nuk ndryshon medikamenti si perberje, thjesht skema e marrjes se tij.

Por ajo cka me ben pershtypje eshte fakti se perse duhet te rigjendemi ne situata te tilla mungesash?

Nuk mjafton fakti se per testimin e CD4 apo te Ngarkeses Virale shpesh here duhet te presesh me muaj pasi mungojne kit-et?

Procesi i informimit te pacientit le per te deshiruar pasi nuk ka nje edukim dhe informim te sakte e konstant ne leximin e rezulateve.

Ku i vetmi informacion edhte gojarisht dhe me fjalet: po ik se i ke ne rregull.

Pertej kesaj, ndonese fondeve per blerjen e medikamenteve, eshte bere nje tradite mungesa e tye e herepashereshme.

Perballe kesaj situate me duket aburde dhe e rrezikshme dhe mungesa e kitt-eve per matjen e vlera kryesore si CD dhe Ngarkeses Virale.”